بسم الله الرحمن الرحیم
طرح 4 مرحلهایِ جریان اعتماد و ثبات افغانستان
برای اجماع ملی، منطقهای و بینالمللی در مورد آیندۀ افغانستان
و آغاز روند نظامسازی در کشور
مقدمه
جریان اعتماد و ثبات افغانستان بر این باور است که رسیدن به صلح و ثبات پایدار در افغانستان تنها با درنظرگیریِ خواستهای مردم ما از طریق گفتگوی هدفمند و با درک واقعیتهای امروز افغانستان و بافت اجتماعی و فرهنگی کشور ما ممکن است. به عبارتی دلیل اصلی دشواریهای ما در راستای ایجاد دولتِ نیرومندِ مبتنی بر منافع و خواست همۀ مردم افغانستان این بوده است که بیشتر تصمیمهای کلان در حیات ملی ما بدون درنظرگیریِ خواست و ارادۀ مردم افغانستان پیریزی و اتخاذ شدهاند. از این رو ایجاد چارچوب عملی برای انجام گفتگوهای هدفمند میان تمام اقشار و گروههای اجتماعی و سیاسی افغانستان، گام نخست برای بیرون شدن از بنبست کنونی کشور و حرکت به سوی اعتماد ملی، ثبات سیاسی و رفاه همگانی است.
جریان اعتماد و ثبات افغانستان همچنین با درک عمیق و آگاهی کامل از پیچیدگیها و چالشهای موجود در روابط بینالملل در سطح جهانی به صورت کل و در سطح منطقهای به گونۀ ویژه، بر این باور است که طرحِ برخاسته از اجماع ملی در افغانستان میبایست دغدغهها و بیاعتمادیهای موجود در بین همسایگان افغانستان و نیز کشورهای ذیعلاقه در مورد دورنمای افغانستان و چالشهای ناشی از آن برای امنیت منطقهای و جهانی را در نظر گیرد. از دید ما یک افغانستان با ثبات با سیاست خارجی بیطرفی مثبت و فعال میتواند به نگرانیهای بازیگران منطقهای و بینالمللی در مورد تقابلهای جیوپولتیکی در میدان افغانستان نقطۀ پایان بگذارد و زمینهساز توسعۀ همکاریهای اقتصادی گردد. نتیجۀ چنین رویکرد و سیاستی، مقابلۀ هدفمند با تهدیدهای جدی مانند تولید و دَوَرانِ غیر قانونیِ مواد مخدر، افراطگرایی، اقتصاد جُرمی، مهاجرتهای اجباری و غیر قانونی و … خواهد بود که برای امنیت منطقهای و جهانی از اهمیت بالایی برخوردارند.
با این حال تاکید میشود که همانطور که در سطح ملی- در سطح منطقهای و جهانی نیز- ایجاد چارچوب گفتگوهای هدفمند برای رسیدن به اعتماد و همکاری ضروری است.
جریان اعتماد و ثبات افغانستان برای رسیدن به این هدف، اجرای طرح 4 مرحلهایِ زیر را در دستور کار خود قرار داده است:
مرحلۀ 1: اجماع ملی
رسیدن به اجماع ملی در مورد همۀ مسائل حیاتی امروز و آیندۀ افغانستان در سه سطح و مرحله باید پیگیری شود:
گام نخست: تدویر پلاتفورم گفتگوهای اکادمیک با حضور کارشناسان علمی و حقوقدانان
هدف: از دید جریان اعتماد و ثبات افغانستان، مسائل مهم و حیاتی کشور از جمله نوعیت و ساختار نظام سیاسیِ کارآمد مبتنی بر عدالت اجتماعی و مشارکت ملی و نیز سیاستِ خارجی، سیاست اقتصادی، نظام آموزشی- صحی و مدنی بر بنیاد منافع همۀ مردم افغانستان باید در بستر پژوهشهای علمی و کارشناسانه تعریف و تدوین شوند.
جریان اعتماد و ثبات افغانستان ضمن اینکه در همۀ این زمینهها، طرحها و برنامههای پیشنهادی خود را دارد، تصمیمگیری نهایی در مورد این طرحها و شیوۀ اجرایی شدنِ آنها را به پلاتفورم گفتگوهای اکادمیک کارشناسان و حقوقدانان با صلاحیت واگذار میکند.
گام دوم: تدویر پلاتفورم گفتگو میان علما، جامعۀ مدنی، بزرگان قومی و تجار ملی پیرامون طرحهای نهایی شدۀ علمی در مورد مسائل مربوط به افغانستان و دورنمای کشور
هدف: کسبِ حمایت و مشروعیت اجتماعیِ طرحهای علمیِ مربوط به محورهای عمدۀ نظامسیاسی و آیندۀ افغانستان
گام سوم: در میانگذاریِ طرح کلیِ به اجماعرسیده توسط نخبگانِ اکادمیک و مورد حمایت واقعشده از سوی علما، جامعۀ مدنی، بزرگان قومی و تجار ملی با رهبران جریانها، احزاب و سازمانهای سیاسی از جمله حکومت فعلی افغانستان از طریق برگزاری نشست بزرگ اعتماد ملی
هدف: دعوت از جریانها، احزاب سیاسی و نمایندگان حکومت فعلی افغانستان برای دستیابی به اجماع ملی، کسب مشروعیت فراگیر سیاسی و همکاری در عملی شدنِ طرحهای مربوط به نظامسازی و آیندۀ افغانستان.
توضیحات:
– در نشست بزرگ اعتماد ملی، علاوه بر رهبران و نخبگان سیاسی افغانستان، نمایندههای انتخابی و با صلاحیت از پلتفورمهای 1 و 2 و نمایندۀ ویژۀ سرمنشیِ سازمان ملل متحد در امور افغانستان نیز شرکت خواهند کرد.
– در پایان نشست بزرگ اعتماد ملی، ساختار با صلاحیتی متشکل از نخبگان سیاسی-اجتماعی و علمی افغانستان برای اجرایی کردنِ محورهای تصویب شدۀ مرتبط با آیندۀ کشور و پیشبرد مذاکره در سطح ملی و بینالمللی تشکیل میشود.
نتیجه:
طرح کلیِ مشروعیتیافته در نتیجۀ اجماع ملی به عنوان یک طرح راهبردیِ بر اساس خواست مردم افغانستان، برای در میان گذاشتن در کنفرانسهای منطقهای و بینالمللی پیرامون آیندۀ افغانستان تنظیم میشود.
مرحلۀ 2: اجماع منطقهای
در این مرحله به ابتکار ساختار با صلاحیتِ انتخابشده از سوی نشست بزرگ اعتماد ملی و با مدیریت سازمان ملل متحد، کنفرانس منطقهای برای در میان گذاشتن طرح اجماع ملی پیرامون آیندۀ افغانستان با حضور نمایندگان رسمی کشورهای همسایۀ افغانستان برگزار میشود. این کنفرانس منطقهای اهداف مهم زیر را دنبال میکند:
– آگاهیرسانی به کشورهای همسایه در مورد طرحِ اجماعِ ملیِ برخاسته از خواست و ارادۀ مردم افغانستان برای آیندۀ کشورشان؛
– آمادگی برای گفتگو پیرامون حل تمامیِ اختلافنظرها و نگرانیها میان افغانستان و کشورهای همسایه؛
– تاکید و تضمینِ سیاست حسنهمجواری، احترام متقابل و همکاریهای اقتصادی به جای تقابلهای امنیتی.
مرحلۀ 3: اجماع بینالمللی
پس از دستیابی به اجماع منطقهای در مورد طرحِ برخاسته از اجماع ملی مردم افغانستان، طرح کلیِ به اجماع رسیده در سطح ملی و منطقهای با برگزاری یک کنفرانس بینالمللی با مدیریت سازمان ملل متحد و سهمگیری کشورهای ذیعلاقه به افغانستان ارایه میشود.
مرحلۀ 4: آغاز روند ساختارسازی برای آیندۀ افغانستان
در این مرحله بر اساسِ طرحِ برخاسته از اجماعِ ملی، منطقهای و بینالمللی، روندِ ساختارسازیِ موقت در قالب یک حکومت انتقالی برای نظامسازیِ پایدار در افغانستان آغاز می شود.
توضیحات:
– تعیین و تعریف صلاحیتها، وظایف و آجندای کاری حکومت انتقالی توسط نشست بزرگ اعتماد ملی؛
– ایجاد حکومت انتقالی متشکل از شخصیتهای نخبه و مستقل (زن و مرد) برای یک دورۀ دو تا سه سال؛
– ایجاد شورای عالی مشورتی متشکل از علما، متنفذین، رهبران سیاسی، حقوقدانان، تجار ملی و نخبگان جامعۀ مدنی با هدف صرفا مشورهدهی. (تصریح: دورۀ کاریِ این شورا با ختم دورۀ حکومت انتقالی به پایان میرسد)؛
– تصویب قانون اساسی جدید در دوران کار حکومت انتقالی؛
– ایجاد کمیسیون مستقل اتنخابات و فراهم سازی زمینه برای انتحابات آزاد، شفاف و سرتاسری.
تصریح: اعضای حکومت انتقالی برای چهار سال پس از پایان کار، اجازۀ حضور در پستهای رهبری حکومت بعدی را نخواهند داشت.