بسم الله الرحمن الرحیم
إِنَّ اللّهَ لاَ یُغَیِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتَّى یُغَیِّرُواْ مَا بِأَنْفُسِهِمْ
(خداوند سرنوشت هیچ ملتی را تغییر نمیدهد، مگر اینکه آنان خود را تغییر دهند.)
پیشگفتار
حدود نیم قرن جنگ و بیثباتی در افغانستان صرف نظر از مبارزههای استقلالطلبانۀ مردم آزادیخواهِ کشور ما، برآیندی جز فقر، جهل، مرض و ویرانیهای اقتصادی و اجتماعی در پی نداشته است.
حوادث و رویدادهای این نیم قرن، سبب بحران عدم اعتماد و خدشهدار شدنِ وحدت ملی، عدالت اجتماعی و ثبات سیاسی در کشور ما شده است. تاکید بر گرایشهای قومی، مذهبی، زبانی و سمتی و ارجح پنداشتهشدن آنها بر منافع جمعی و ملی سبب شده است تا تاریخ و نمادهای فرهنگی و ملی ما از دیدگاههای کاملا متفاوت و حتی متضاد نگریسته شوند.
مهاجرتهای اجباری، کشت و قاچاق مواد مخدر و تبدیل شدن افغانستان به میدان تبارز و فعالیت گروههای افراطی، وجهه سیاسی و عزت مردم افغانستان را در جامعۀ بینالمللی زیر سوال برده است.
تلاش جریانهای سیاسی داخلی و کشورهای خارجی به منظور ایجاد نظام سیاسیِ پایدار در افغانستان نیز به دلایل مختلف نتوانسته است زمینهساز ثبات سیاسی و اعتماد ملی در کشور شود.
اینک پس از حوادث اخیر و فزونی یافتنِ بیش از پیشِ دشواریهای سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی کشور، نیاز به اندیشیدن پیرامون دلایل و عوامل بحران عدم اعتماد ملی و بیثباتی سیاسی در افغانستان و عدم اجماع در مورد میثاق و منافع ملی با هدفِ ارائۀ راه حلهای موثر برای مسئلۀ افغانستان، مبرمتر از گذشته شده است.
بنابراین ایجاب میکند تا هرچه زودتر حکومتِ متضمن اعتماد ملی و ثبات سیاسی در افغانستان ایجاد گردد و زمینه برای مشارکت گسترده ملی، عدالت اجتماعی و توسعه پایدار مساعد شود و حقوق اساسی و مدنی شهروندان به خصوص زنان و کودکان تضمین گردد. در غیر آن افغانستان با یک فاجعۀ انسانی و جامعۀ جهانی با سیل مهاجرتهای اجباری، افزایش قاچاق مواد مخدر و تهدید گروههای افراطی روبرو خواهد گردید. به عبارتی روشن با استناد به رویدادهای گذشتۀ افغانستان، ثبات و صلح در افغانستان تضمین کنندۀ امنیت منطقهای و بینالمللی است و تداومِ بحران در افغانستان، موجب شکنندگی امنیت منطقه و جهان.
با تکیه بر آنچه گفته آمد، جمعی از فرزندان مصلح کشور “جریان اعتماد و ثبات افغانستان” را بنیان گذاشتهاند. جریان اعتماد و ثبات افغانستان یک جریان فراجناحی و فراگیر ملی و نتیجۀ درک شرایط عینی کشور و خواستها و آرزومندیهای عادلانه و منطقی مردم ما میباشد.
ما معتقدیم که لازمۀ ایجاد زمینههای اساسی برای مشارکت ملی و عدالت اجتماعی، نهادینه ساختن فرهنگ تحملپذیری و کثرتگرایی میباشد.
بر این اساس، ما اعضای نخستین کنگرۀ “جریان اعتماد و ثبات افغانستان” به منظور فراهمسازی زمینههای عملیِ تلاش در جهت تطبیق اهداف اساسی و اصول بنیادین و سهمگیری فعال تمام احزاب سیاسی، سازمانهای اجتماعی و شخصیتهای مستقل کشور اعم از زن و مرد، این سند را که در (۸) فصل و (۴۷) ماده ترتیب و تنظیم شده است، به عنوان اساسنامۀ “جریان اعتماد و ثبات افغانستان” تایید و تصویب مینماییم.
“جریان اعتماد و ثبات افغانستان” با توکل به خداوند توانا و اتکاء به ارادۀ مردم صلحدوست افغانستان از تمام نیروهای مصلح کشور میطلبد تا با روحیۀ عالی تعهد، صداقت و فداکاری در راستای اهداف و اصول این جریان با تلاش قاطعانه و سهمگیری مثبت و فعال، جهتِ گذار از شرایط دشوار کنونی و دستیابی به اعتماد ملی مستحکم و ثبات سیاسی پایدار از هیچگونه همکاری و جدیت دریغ نورزند.
یادداشت:
سزاوار یادآوری است که “جریان اعتماد و ثبات افغانستان” پیش از این در اول جدی ۱۴۰۲ برابر با ۱۱ جنوری ۲۰۲۳ در شهر فرانکفورت – آلمان و در یازدهم و دوازدهم سنبله ۱۴۰۲ برابر با دوم و سوم سپتمبر ۲۰۲۳ در شهر کمنیتز – آلمان نیز نشستهای مقدماتیِ مؤسسان خود را برگزار نموده است.
با امید صلح و ثبات و شکوفایی میهن عزیز ما
جریان اعتماد و ثبات افغانستان
هامبورگ – آلمان
۳۱ سنبله ۱۴۰۳ – ۲۱ سپتمبر ۲۰۲۴
فصل اول
تعریف
“جریان اعتماد و ثبات افغانستان” متشکل از شخصیتهای مصلحِ کشور اعم از زنان و مردان میباشد.
“جریان اعتماد و ثبات افغانستان” یک حرکت فراجناحی و فراگیرِ ملی است و نماینده گان احزاب سیاسی و سازمانهای اجتماعی نیز میتوانند عضویت آن را داشته باشند.
“جریان اعتماد و ثبات افغانستان” که از این پس در این اساسنامه به نام جریان یاد میشود، دارای استقلال رای بوده و واجد شخصیت کامل حقوقی میباشد.
فصل دوم
خطوط اساسی
ماده ۱ – حفظ افغانستان اسلامی، یکپارچه و اقتصاد محور و دفاع از استقلال سیاسی، تمامیت ارضی و حاکمیت ملی.
ماده ۲ – نهادینه ساختن فرهنگ تعامل، تحملپذیری و همدیگرپذیری و اجتناب از هرگونه موضعگیریِ خصمانه و بهدور از اخلاق و آداب اجتماعی و انتقامجویی.
ماده ۳ – با عنایت به ساختار و بافت بسیار شکنندۀ اتنیکی در منطقه، هر گونه تلاش و تاکید بر تغییر سیمای جغرافیای سیاسیِ کنونی افغانستان مبتنی بر مسائل اتنیکی مشکلآفرین و غیر قابل قبول است، زیرا منجر به دگرگونیهای جیوپولتیک گسترده در سطح منطقه خواهد شد و واکنش دولتها را برخواهد انگیخت. از این رو روند دولتسازی در افغانستان باید مبتنی بر اصل احترام متقابل با دیگر دولتها و کشورها در منطقه باشد.
ماده ۴ – تضمین اصل تفکیک و استقلال قوای سه گانه (قوه اجراییه، قوه مقننه و قوه قضاییه) به عنوان اصول بنیادین نظام مردمسالار.
ماده ۵ – جلوگیری از هرگونه دخالت و اعمال نفوذ در قوۀ قضاییه و تحکیم حاکمیت قانون یگانه راه تامین عدالت قضایی، جلوگیری از فساد مالی و اداری و در نهایت رسیدن به عدالت اجتماعی میباشد. بنابرین نهادهای حفظ و حراست حقوق مانند پولیس، سارنوالی و قضا باید کاملا مسلکی، غیر سیاسی و غیر حزبی باشند.
ماده ۶ – تقویت ساختارهای مردمنهاد، جامعه مدنی، رسانههای آزاد و نهادهای ناظر بر کارکردهای حکومت و حفظ و تقویت کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان.
ماده ۷ – دفاع از حقوق و آزادیهای اساسی همه شهروندان به شمول بازنشستهگان و اشخاص دارای معلولیت و نیازمندیهای ویژه.
ماده ۸ – تضمین همۀ حقوق اساسیِ شهروندانِ اقلیتهای دینی افغانستان مانند اهل هنود و سیکها در اجرای مناسک و مراسم مذهبی و فرهنگیشان.
اهداف اساسی
ماده ۹ – زمینهسازی برای تعیینِ نوعیت نظام: جمهوری (اعم از فدرالی، پارلمانی و ریاستی)، امارت اسلامی و شاهی مشروطه (شاهی پارلمانی) بیشتر مورد توجه علما، متنفذین، سیاستمداران و جامعه مدنی افغانستان قرار دارند.
بر مبنای گفتگوها با مردم و جریانهای مختلف سیاسی و مدنی هر یک از این مدلهای سیاسی طرفداران و مخالفان خود را دارد.
تصمیم نهایی در مورد نوع نظام سیاسی آینده افغانستان مربوط به نظر و رای اکثریت مردم افغانستان میباشد.
ماده ۱۰ – پیشنهاد و تاکید بر به رسمیت شناخته شدنِ بیطرفی مثبت و فعال افغانستان و تضمین عدم دخالت سیاسی و نظامی در امور افغانستان توسط شورای امنیت سازمان ملل متحد.
ماده ۱۱ – تببین و دنبال کردن عملی سیاست اقتصادمحور افغانستان در تعامل با همسایگان و جهان بر اساس رشد و شکوفایی اقتصادی-منطقهای و گسترش تجارت.
ماده ۱۲ – حل تمام اختلافات با همسایگان ما تحت نظارت سازمان ملل متحد و سازمان کنفرانس کشورهای اسلامی برای رسیدن به یک اجماع منطقوی که متضمن صلح و ثبات پایدار در منطقه باشد.
ماده ۱۳ – تاکید بر زمینهسازی و استقبال از ایجاد احزاب سیاسی برنامهمحور و غیر قومی.
به عبارت دیگر ایجاد احزاب ملی برای رسیدن به جامعۀ شهروندمدار، گذار از رقابتهای فردی و قومی به سمت رقابتهای حزبیِ مبتنی بر برنامههای سیاسی میهنمحور و شهروندمحور، مهم و سازنده است. برای تحقق این مهم، بازنگری در قانون احزاب سیاسی افغانستان الزامی است.
ماده ۱۴ – به منظور تحقق اصل عدالت اجتماعی، والیها و شاروالها/شهردارها باید باشندۀ ولایات مربوطۀ خود باشند.
شاروالها/شهردارها باید از طریق انتخابات آزاد، عادلانه و شفاف انتخاب شوند، اما تقرر والیها میتواند بر حسب ذیل صورت گیرد: سه الی پنج تن کاندیدا برای سمت والی از باشندهگان هر ولایت از طریق جلسۀ مشترک شوراهای ولسوالیها و شورای ولایتی ولایت مربوطه به شخص اول ذیصلاحِ مملکت معرفی گردند.
ماده ۱۵ – به منظور اجرای نقش تاریخی علما، روحانیون و متنفذینِ مصلح افغانستان در امر تامین صلح و ثبات در کشور، بر ضرورت ایجاد شورای عالی علما، روحانیون و متنفذین افغانستان تاکید میشود.
چگونگی تشکیل، وظایف و صلاحیتهای این شورا، بعدا توسط مراجع با صلاحیت قانونگذاری افغانستان تسوید و تصویب میگردد.
ماده ۱۶ – در صورتِ به رسمیت شناختهشدنِ بیطرفیِ مثبت و فعال افغانستان توسط شورای امنیت سازمان ملل متحد و تضمینِ عدم دخالت نظامی در امور افغانستان، به منظور اجتناب از مصارف گزاف مالی، اردوی افغانستان باید در شرایط فعلی محدود شود و بعد از رسیدن به مرحلۀ ثبات سیاسی و اعتماد ملی، دوره خدمت مکلفیت و روند تقویت اردوی ملی آغاز گردد.
اعضای اردو نباید عضویت احزاب سیاسی را داشته باشند و در امور سیاسی مداخله کنند.
همچنان نیاز است تا برای تامین امن و نظم عامه، ادارۀ پولیس و استخبارات ملیِ حرفهای و مجرب ایجاد گردد.
ماده ۱۷ – تلاش پیگیرانۀ برای حفظ آثار و آبدات تاریخی و میراثهای فرهنگی مردم افغانستان.
فصل سوم
برنامهها
ماده ۱۸ – برگزاری نشستهای منظم زیر عنوان “نشستهای اعتماد ملی” تا رسیدن به اعتماد و ثبات سرتاسری،
ماده ۱۹ – مبارزه و تلاش هدفمند بهخاطر دستیابی به اجماع ملی و نیز اجماع منطقهیی و بینالمللی برای حل معضلۀ افغانستان،
ماده ۲۰ – ایجاد اتاقهای فکر و تنظیم برنامههای موثر پژوهشی با هدف ریشهیابیِ علمی و بنیادیِ مسائلِ پیچیدۀ افغانستان در ابعاد مختلف اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و روابط منطقهیی و بینالمللی،
ماده ۲۱ – ایجاد کورسهای آموزشیِ آنلاین برای هممیهنان ما به ویژه دختران در داخل افغانستان که از دسترسی به آموزش محروم هستند،
ماده ۲۲ – ایجاد بنیادها و انجمنها به منظور تامین مساعدتهای مالی و حقوق بشری برای همه شهروندان بهخصوص زنان، کودکان و افراد دارای معلولیت و نیازمندیهای ویژه،
ماده ۲۳ – حضور پررنگ رسانهای و مجازی برای ارایۀ دیدگاههای اساسی، تحلیلی و موضعگیریهای جریان در ارتباط به تحولات ملی و بینالمللی،
ماده ۲۴ – تدویر میزگردها، سمینارها و کنفرانسهای علمی و پژوهشی با هدف تنظیم برنامههای راهبردی جریان.
ماده ۲۵ – گرامیداشت از شخصیتهای برجستۀ کشور، برگزاری جشنوارههای هنری و برنامههای فرهنگی و تقویت نقش جوانان در همۀ عرصههای اجتماعی.
برنامه های درازمدت و راهبردی
ماده ۲۶ – برنامههای درازمدت و راهبردی جریان بر بنیاد پنج اصل و هدف اساسی زیر است:
۱ – تحقق اعتماد ملی،
۲ – ایجاد افغانستان اقتصادمحور،
۳ – اعادۀ بیطرفی مثبت و فعال افغانستان،
۴ – توزیع عادلانه قدرت به نهادها و ساختارها به جای افراد و احزاب به عنوان نماینده گان اقوام و مذاهب و جریانهای سیاسی. همچنان تعریف و تنظیمِ رابطۀ معقول بین مرکز و ولایات با درنظرداشت دو هدفِ موازیِ افزایشِ صلاحیتهای محلی و جلوگیری از تضعیفِ اقتدار حکومتِ مرکزی،
۵ – بنیانگذاریِ نظامی سیاسی که متضمن اصول بنیادینِ ثبات پایدار، انتخابات آزاد و شفاف، تعدد احزاب سیاسی، تفکیک و استقلال قوای سهگانه و رعایت بدون قید و شرطِ قانون اساسی کشور باشد،
۶ – نهادینه ساختن فرهنگ تنش زدایی، حسن همجواری، همزیستی مسالمت آمیز و احترام متقابل با کشور های همسایه و جهان.
فصل چهارم
تشکیلات
ماده ۲۷ – تمام نهادها، بخشهای اختصاصی و نمایندهگیهای جریان به وسیلۀ سیستم ادارۀ جمعی با حفظ مرکزیت، رهبری میشوند.
ماده ۲۸ – ساختار تشکیلاتی جریان به شکل زیر میباشد:
الف- کنگره:
کنگره عالیترین تشکیل جریان است که در شرایط عادی در هر پنج سال یک مرتبه توسط شورای رهبری دایر میگردد. کنگره در صورت پیشنهاد دو سوم اعضای شورای رهبریِ جریان میتواند قبل از موعد نیز به طور فوقالعاده برگزار شود.
اعضای واجد رای در کنگره عبارتند از :
- اعضای مؤسس جریان،
- اعضای شورای رهبری جریان،
- اعضای هیئت اجراییۀ جریان،
- اعضای بخشهای اختصاصیِ جریان،
- اعضای نماینده گیهای جریان،
- برخی از اعضای فعال و برجستۀ جریان که در نتیجۀ انتخابات آزاد، سرّی و مستقیم از بین ولایات کشور و در شرایط فعلی از میانِ نمایندهگیهای جریان در خارج از کشور انتخاب شوند. در شرایط خاص این افراد میتوانند به اساس پیشنهاد هیئت اجراییه و تصویب دو سوم آرای اعضای شورای رهبری انتخاب گردند، به گونهیی که تعدادشان بیشتر از مجموعِ اعضای پنج مورد یاد شدۀ بالا نباشد.
کنگره داری صلاحیتها و وظایف زیر میباشد:
- استماع، تایید و یا رد گزارش شورای رهبری و در شرایط خاص گزارش هیئت اجراییه،
- تغییر و تعدیل اساسنامه، سرود، نشان و سایر اسناد مرامیِ جریان،
- انتخاب رییس و اعضای شورای رهبری جریان با رای سرّی، آزاد و مستقیم برای مدت پنج سال. در نخستین کنگره مؤسسان جریان، اعضای مؤسس جریان با رایگیری علنی به عنوان اعضای شورای رهبری جریان انتخاب میشوند.
- اتخاذ تصمیم در مورد اخراج عضو مؤسس جریان که از جانب شورای رهبری با ارایۀ اسناد لازم و مستدل پیشنهاد شده باشد،
- تصویب بودجه و تشکیل سرتاسری جریان،
- تعیین اهداف و وظایف مرحلهیی و نهاییِ جریان در مطابقت با اساسنامه و سایر اسناد مرامی آن با درنظرداشت مسایل مهم ملی و بینالمللی،
- استماع پیشنهادها، نظرها و انتقادهای اعضای شرکتکننده در کنگره و اتخاذ تصامیم مقتضی در مورد آنها،
- اتخاذ تصمیم درباره سایر موارد و مسایل با اهمیتِ مطرحشدۀ مرتبط با مصالح کشور در جریانِ برگزاریِ کنگره،
- تدویر کنگره وقتی قانونیت مییابد که افزون بر اعضای انتصابی، دو سوم اعضای انتخابی نیز در آن شرکت کرده باشند،
- مصوبهها، فیصلهها و قطعنامههای کنگره بعد از کسب رای اکثریت اعضای شرکتکنندۀ واجدِ شرایط رای و در موارد خاص و استثنایی، که در این اساسنامه مشخص شده باشد، بعد از کسب آرای دو سوم اعضای شرکتکنندۀ واجد شرایط رای، نهایی و بر همۀ اعضای شورای رهبری، هیئت اجراییه، بخشهای اختصاصی، نماینده گی ها و سایر اعضای جریان قابل اجرا است.
- صلاحیتها و وظایف کنگره در شرایط فوقالعاده در صورت کسب آرای دو سوم اعضای واجد شرایط رای در شورای رهبری، به طور محدود یا کامل به شورای رهبری قابل تفویض و انتقال میباشد. در این صورت شورای رهبری مکلف به ارایۀ گزارش کامل و دقیق از همۀ اجراآت خود به نخستین کنگرۀ بعدیِ جریان جهت کسب موافقت آن کنگره میباشد.
ب – شورای رهبری
در فاصلۀ بین دو جلسۀ کنگره، شورای رهبری عالیترین مرجع تصمیمگیری و نظارت بر اجرای اهداف و وظایف جریان میباشد. شورای رهبری دارای ۱۰۵عضو است. برای بار نخست، بخشی از اعضای شورای رهبری، مطابق بند سوم صلاحیتها و وظایف کنگره انتخاب میشوند. سپس بقیۀ اعضای شورای رهبری به پیشنهاد هیئت اجراییه و رای اکثریت اعضای قبلا انتخابشدۀ شورای رهبری توسط نخستین کنگره مؤسسان جریان، انتخاب میگردند.
شورای رهبری به طور عادی در هر یک سال یک مرتبه توسط هیئت اجراییه دعوت و تشکیل جلسه میدهد.
شورای رهبری میتواند به طور استثنایی در اثر پیشنهاد دو سوم اعضای هیئت اجراییه و یا پیشنهاد کتبیِ اکثریت اعضای شورای متذکره نیز به طور فوقالعاده برگزار گردد.
شورای رهبری دارای صلاحیت ها وظایف زیر میباشد:
- ترتیب آجندا، برنامۀ کاری و تدارک برگزاری کنگره،
- پیشنهاد تغییر و تعدیل مواد اساسنامه، سرود، نشان و سایر اسناد مرامی جریان با درنظرداشت کسب آرای دو سوم اعضایش جهت تصویب نهایی به کنگره،
- پیشنهاد اعضای متعهد و فعال جریان جهت انتخاب اعضای جدید شورای رهبری جریان به کنگره،
- پیشنهاد بودجه و تشکیل سرتاسری جریان جهت تصویب نهایی به کنگره،
- استماع، تایید و یا رد گزارش هیئت اجراییۀ جریان. شورای رهبری میتواند با ارایۀ دلایل مستند مبنی بر تعصبات قومی، مذهبی و زبانی و با درنظرداشت رای دو سوم اعضایش، تمام اعضای هیئت اجراییه و یا تعدادی از آنها را سبکدوش کند و به انتخاب اعضای جدید هیئت اجراییه بپردازد.
تصریح میشود که سبکدوشی کل و یا بخشی از اعضای هیئت اجراییه نمیتواند باعث سبکدوشی رییس جریان شود، مگر در حالتی که سبکدوشی رییس جریان به طور مشخص و جداگانه توسط دو سوم اعضای شورای رهبری تقاضا گردد.
- تصویب برنامۀ کاری، بودجه و مسایل تشکیلاتی مبنی بر عزل، ارتقا و یا اخراج عضو عادی، عضو شورای رهبری و عضو هیئت اجراییه که از جانب هیئت اجراییه پیشنهاد میگردد. تمام این موارد باید در مطابقت با اساسنامه و سایر مصوبهها، فیصلهها و قطعنامههای کنگرۀ جریان باشند.
- بحث پیرامون اوضاع ملی و بینالمللی و استماع پیشنهادها، دیدگاهها و انتقادهای اعضای رهبری جریان و اتخاذ تصامیم و تدابیر مقتضی در مورد آنها،
- ایجاد و انحلال نماینده گیهای جریان که توسط هیئت اجراییه پیشنهاد میگردد،
- نظارت بر تطبیق فیصلهها، قطعنامهها و مصوبههای کنگرۀ جریان،
- اتخاذ تصمیم در مورد سایر موارد و مسایل با اهمیتی که حین تدویر شورای رهبری مطرح میشوند،
- فیصلهها و تصامیم شورای رهبری – به استثنای موارد خاصی که در این اساسنامه مشخص شدهاند، به شکل کامل پس از کسب رای اکثریت اعضای شرکتکننده در آن شورا بالای هیئت اجراییه، بخشهای اختصاصی، نماینده گیهای تعیینشده و سایر اعضای جریان قابل اجرا هستند.
- تشکیل و تدویر شورای رهبری با شرکت دو سوم اعضای آن شورا قانونیت مییابد،
- در نخستین جلسۀ شورای رهبری، رییس جریان از میان متعهدترین و فعالترین اعضای شورای متذکره با رای سری، مستقیم و آزاد برای مدت پنج سال انتخاب میگردد. در صورتیکه فقط یک نفر نامزد ریاست جریان باشد، رایگیری میتواند به صورت علنی نیز صورت گیرد. سزاوار یادآوری است که روند انتخاب رییس جریان و تایید اعضای هیئت اجراییه جریان توسط شورای رهبری، میتواند در حین تدویر کنگره نیز انجام یابد. رئیس جریان پس از انتخاب شدن در جلسۀ مذکور و یا در زودترین فرصت مناسب دیگر، فهرستِ اعضای هیئت اجراییه را جهت تایید به شورای رهبری پیشنهاد مینماید. اعضای هیئت اجراییه پس از تعیین توسط رییس جریان تا زمان اخذ رای تایید از سوی شورای رهبری میتوانند با صلاحیت کامل به کار خویش ادامه دهند. در صورتیکه رییس جریان اعضای هیئت اجراییه را پس از نخستین جلسۀ شورای رهبری تعیین نماید، اعضای هیئت اجراییۀ جدید میتوانند تا زمان برگزاری جلسۀ بعدیِ شورای رهبری، که در مورد تایید و یا رد آنها رایگیری صورت میگیرد، با صلاحیت کامل به کار خویش ادامه دهند.
- در شرایط فوقالعاده و با درنظرداشت کسب آرای دو سوم اعضای هیئت اجراییه، صلاحیتها و وظایف شورای رهبری، به شکل محدود یا کامل میتواند به هیئت اجراییه تفویض و منتقل گردد. در این صورت هیئت اجراییه مکلف به ارایۀ گزارش کامل و دقیق از همۀ اجراآت خود به جلسۀ بعدی شورای رهبریِ جریان جهت کسب موافقت آن شورا میباشد.
- شورای رهبری نزد کنگره مسئول و مکلف به ارایۀ گزارش است.
ج – هیئت اجراییه:
در فاصلۀ بین اجلاس شورای رهبری، هیئت اجراییه بخش همیشه فعال و رهبریکنندۀ امور جریان میباشد.
هیئت اجراییه متشکل از بیست درصد از مجموع اعضای شورای رهبری میباشد و همۀ اعضای آن بر اساس اصل تعهد، صداقت و شایستهسالاری توسط رییس جریان پیشنهاد و توسط شورای رهبری تایید میشوند.
در ترکیب هیئت اجراییه، رییس، تعدادی از مسئولین بخشهای اختصاصی و عدهیی از شخصیتهای متعهد و فعال جریان، که همه از بین اعضای شورای رهبری برگزیده خواهند شد، عضویت دارند.
هیئت اجراییه دارای صلاحیتها و وظایف زیر میباشد:
- ترتیب آجندا، برنامۀ کاری و تدارک برگزاری جلسۀ شورای رهبری،
- پیشنهاد برنامۀ کاری، بودجه و مسایل تشکیلاتی مبنی بر عزل، ارتقا و یا اخراج عضو عادی، عضو شورای رهبری و عضو هیئت اجراییه جهت تصویب نهایی به جلسۀ شورای رهبری با درنظرداشت کسب آرای دو سوم اعضایش،
- پیشنهاد افزایش و یا کاهش بخشهای اختصاصی و نماینده گیهای جریان به شورای رهبری،
- محدودسازی و یا توسعۀ صلاحیتها و وظایف عملی بخشهای اختصاصی و نماینده گیهای جریان،
- مدیریت بخشهای اختصاصی و نماینده گیهای جریان در داخل و خارج از کشور،
- تطبیق کامل و بدون قید و شرط تمام قطعنامهها، مصوبهها و فیصلههای کنگره و شورای رهبری جریان،
- اتخاذ تصامیم مقتضی در مورد تمام مسایل ملی و بینالمللی و در صورت لزوم ارایۀ پیشنهادهای مشخص در زمینه به شورای رهبری،
- عقد توافقنامهها به منظور تامین روابط حسنه و همکاری متقابل با احزاب سیاسی و سازمانهای اجتماعی در سطح ملی و بینالمللی و در صورت لزوم ارایۀ پیشنهادهای مشخص در زمینه به شورای رهبری،
- عقد قراردادهای اقتصادی، راه اندازی پروژههای خدماتی و عامالمنفعه و تحت دوران قراردادن و نظارت بر سرمایه و دارایی جریان،
- تعیین سخنگویان و نماینده گان خاص جریان به پیشنهاد رییس جریان،
- تدویر میزگردها، سمینارها، کنفرانسها و گردهماییهای سازنده و موثر در عرصههای مختلف حیات ملی و بینالمللی،
- اجرای سایر مواردی که در مطابقت با اساسنامه و سایر اسناد مرامیِ پذیرفتهشدۀ جریان باشند،
- تمام فیصلهها و تصامیم هیئت اجراییه پس از کسب آرای اکثریت اعضایش – در موارد خاصی که در این اساسنامه مشخص گردیده باشد بعد از کسب دو سوم آرای اعضایش – بالای تمام بخشهای اختصاصی و نماینده گیهای تعیینشده و سایر اعضای جریان قابل تطبیقاند،
- جلسۀ هیئت اجراییه با شرکت دو سوم اعضای آن قانونیت مییابد،
- هیئت اجراییه نزد شورای رهبری مسئول و مکلف به ارایۀ گزارش میباشد.
بخشهای اختصاصی
بخشهای اختصاصی جریان عبارتند از: بخش دارالانشاء، بخش سیاسی، بخش علما، بخش متنفذین، بخش زنان، بخش جوانان، بخش فرهنگی، بخش مطبوعاتی و نشراتی و بخش مالی.
بخشهای اختصاصی جریان متشکلاند از مسئول و اعضای شعبههای کاریِ مربوطه.
چگونگی اجراآت هر بخش با تعیین وظایف مسئولین آنها ضمن لوایح جداگانه ترتیب و تنظیم میگردد.
ماده ۲۹ – انتخاب اعضای رهبری جریان به اساس اصل انتخابات آزاد، سری، مستقیم و عمومی صورت میگیرد، مگر در صورتیکه در این اساسنامه طور دیگری در نظر گرفته شده باشد.
ماده ۳۰ – وظایف و صلاحیتهای رییس جریان در طرزالعمل و لایحۀ جداگانهیی ترتیب و تنظیم میگردند،
ماده ۳۱ – در شرایط و حالتهای خاص که کنگره و شورای رهبری نتوانند با نظرداشت شرایط معین تشکیل جلسه دهند، هیئت اجراییه میتواند وظایف و صلاحیتهای آنها را به شکل کلی عملی کند،
ماده ۳۲ – جریان برای پیشبرد موثر امور میتواند در ولایات کشور و در شرایط فعلی در خارج از کشور هستههای تشکیلاتی یا نماینده گیهای خاص تاسیس نماید که دارای ساختار زیر می باشند:
الف – نماینده گیها
نماینده گیهای جریان در شرایط عادی هر ماه یک مرتبه تشکیل جلسه میدهند.
نماینده گیهای جریان متشکل از اعضای دفتر اجراییه و برخی از اعضای متعهد و فعال جریان در سطح محل مربوطه میباشند.
نماینده گیهای جریان در زیرمجموعۀ تشکیلات خود دارای بخشهای اختصاصی هستند و تمام فعالیتها و کارکردهای اعضا و رهبری جریان را در سطح محل مربوطه رهبری مینمایند.
ب – دفتر اجراییه:
دفتر اجراییۀ نماینده گیهای جریان، امور روزانۀ جریان در محل را مدیریت، پیگیری و اجرا میکند. این دفتر متشکل از مسئول عمومی و مسئولین بخشهای اختصاصی نماینده گی های جریان در محل مربوطه است.
مسئول دفتر اجراییه همزمان مسئول ولایتی یا نماینده گی مربوطۀ جریان نیز میباشد.
فصل پنجم
شرایط عضویت
ماده ۳۳- هر شهروند افغانستان – زن و مرد – که سن ۱۸ سالگی را تکمیل نموده باشد، از اهلیت حقوقی و مدنی برخوردار باشد، اساسنامه و سایر اسناد مرامی جریان را مطالعه و پذیرفته باشد میتواند عضویت جریان را کسب نماید.
فصل ششم
حقوق و وظایف اعضا
الف – حقوق:
ماده ۳۴ – حق انتخاب شدن و انتخاب نمودن در همۀ نهادهای رهبری جریان،
ماده ۳۵ – استفادۀ مفید و موثر از تمام امکانات معنوی و مادی جریان،
ماده ۳۶ – ابراز نظر آزادانه در همه محافلِ برگزار شده از طرف جریان، با تاکید بر حق انتقاد، اعتراض و ارایۀ پیشنهاد اعضای جریان با هدف بالا بردن مفیدیت و مؤثریت شیوۀ برخورد و کارکرد شورای رهبری، هیئت اجراییه و مسئولین بخشهای جریان.
ب – وظایف:
ماده ۳۷ – رعایت بدون قید و شرط اساسنامه، اسناد مرامی، مصوبهها و قطعنامههای جریان،
ماده ۳۸ – حضور فعال و اشتراک مساعی در جلسهها، محافل و گردهماییهای برگزارشده از سوی جریان،
ماده ۳۹ – حفظ محرمیت تصامیم و فیصلههای جریان،
ماده ۴۰ – عملی ساختن تصامیم، مصوبهها و فیصلههای رهبری جریان که با اکثریت آرای اعضای آن حاصل شده و در انطباق با اساسنامه و سایر اسناد پذیرفتهشدۀ جریان باشند،
ماده ۴۱ – داشتن تعهد و روحیۀ عالی صداقت در راستای تطبیق برنامهها و اصول درازمدت و راهبردی جریان،
ماده ۴۲ – سهمگیری مثبت و فعال در امور ملی و بینالمللی با عنایت کامل به سیاست غیروابستۀ جریان و در چارچوب سیاستهای تعریفشدۀ آن.
فصل هفتم
امور مالی
ماده ۴۳ – بخش اساسی عواید جریان را اعانههای اعضا و تجار ملی افغانستان تشکیل میدهد.
ماده ۴۴ – جریان میتواند به منظور تقویت بنیۀ مالی خود کمکهای لازم اقتصادی و امداد پولی را از مؤسسههای خیررسانی و سازمانهای امداد بینالمللی با درنظرداشت اصل خدشهدار نشدنِ استقلال رای و عملکرد جریان، جلب نماید.
ماده ۴۵ – جریان میتواند به اجرای یک سلسله قراردادهای اقتصادی و تاسیس پروژههای خدماتی و معاملات تجاری که با قوانین عمومی افغانستان و در شرایط فعلی، کشور های میزبانِ مهاجرین مغایرت نداشته باشد نیز اقدام نماید.
ماده ۴۶ – چگونگی اجراآت دقیق امور مالی در لایحهٔ جداگانۀ بخش مالی تنظیم میگردد.
فصل هشتم
نشان و سرود جریان
ماده ۴۷ – جریان دارای سرود و نشان خاص خود به شرح زیر میباشد:
۱ – نشان:
توضیحِ نشانِ جریان:
⁃ رنگ: آبیِ روشن- نمادِ اعتماد، ثبات، آرامش، وفاداری، حکمت، ایمان و اعتماد به نفس
⁃ محراب و منبر در بالا: نماد دینی و اعتقادی
⁃ خوشه گندم: نماد رفاه و توسعه
⁃ خوشه گندم به طرف بالا به سمت محراب و منبر اشاره دارد که همخوانیِ توسعه و رفاه اقتصادی با ارزشهای اعتقادی را میرساند. یعنی رفاه و توسعۀ اقتصادی با ارزشهای دینی مطابق است. (مبتنی بر حدیثی از پیامبر اسلام (ص) «کَادَ اَلْفَقْرُ أَنْ یَکُونَ کُفْراً: فقر انسان را در آستانه کفر قرار میدهد.)
⁃ کبوتر سفید: نماد صلح
⁃ چشم کبوتر که نقشۀ افغانستان را نشان میدهد و در مرکزِ نشان جا گرفته است نشاندهندۀ نیاز مبرم افغانستان به صلح و آرامش و چشمانتظارِ صلح بودنِ میهن ماست و از سوی دیگر در مرکز بودنِ این نقشه، جایگاه ویژۀ افغانستان در آسیا و جهان را نشان میدهد.
⁃ دست مستحکم: نشان در مجموع یک دست مستحکم را به تصویر میکشد که نشاندهندۀ ثبات و استحکام ملی است.
۲- سرود جریان:
خزان اگر چه سالیانِ بیشمار
سیاهی و شکست و ابرهای تیره را
فراز کرده بر جبینِ این دیار
به پیش میرویم
به سوی نوبهار
به سوی اعتماد
به سوی یک ثبات پایدار
***
به سرزمین خسته میشود روان
زلالِ آبهای بیکران
دوباره قد بلند میکند وطن
پر از شکوفه، سرفراز
به لطف و برکت خدای مهربان
به سعی من
به سعی تو
به سعی ما
به دشتهای این جهان
***
به زخم های این وطن
برابری، برادری، دوا بود
رفاهِ فرد فردِ این وطن مرام ما بود
دوباره خنده را به دشت گریههای کودکان بریم
دوباره اوج آسمان
به بالهای خستهٔ کبوتران دهیم
به میهن عزیز و دردمند خود
دوباره جایگاه تازهای درین جهان دهیم
***
دوباره سر کشی تو از میان دردها، نبردها
دوباره پا به پای هم روند بانوان و مردها
دوباره با قلم قدم نهیم روی جادههای روزگار
به پیش می رویم
به سوی نوبهار
به سوی اعتماد
به سوی یک ثبات پایدار
با آرزوی همبستگی، ثبات و شکوفاییِ افغانستان عزیز!